شب  قدر ، شب مقدرات

بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ - إِنَّا أَنزَلْنَاهُ فِی لَیْلَةِالْقَدْرِ(۱) وَمَا أَدْرَاکَ مَا لَیْلَةُ الْقَدْرِ (۲) لَیْلَةُ الْقَدْرِخَیْرٌ مِّنْ أَلْفِ شَهْر ٍ(۳)  تَنَزَّلُ الْمَلَائِکَةُ وَالرُّوحُ فِیهَابِإِذْنِ رَبِّهِم مِّن کُلِّ أَمْرٍ (۴)  سَلَامٌ هِیَ حَتَّى مَطْلَعِ الْفَجْرِ (۵)

ما این قرآن عظیم الشان را که رحمت واسع و حکمت جامعاست در شب قدر نازل کردیم و چه تو را به عظمت این شب قدر آگاه تواند کرد , شب قدر به مقام و مرتبه از هزار ماه بهتر و بالاتر است در این شب فرشتگان و روح جبرئیل به اذن خدا بر مقام ولایت نبى و امام عصر(عج) از هر فرمان و دستور الهى و سرنوشتمقدرات خلق را  نازل مى گردانند , این شب , رحمت و سلامت و تهنیت است تا صبحگاهشود – قرآن مجید سوره قدر

از دیگر اثرات مهم شب قدر می‌توان به عدم صدور عذاب در این شب و در امان بودن بندگان از عقوبتهای الهی، اشاره کرد. چرا که خداوند صراحتاً سرتاسر این شب، از لحظه آغاز تا سپیده دم آن را سرشار از "سلامت" می‌خواند.

دانستنیهای شب قدر

آیا میدانی در طول سال بهترین لحظه و ساعات شب قدر است و عیدی بزرگتر از آن وجود ندارد شبی که از هزار ماه بهتر می باشد.

شب قدر از هزار ماه جهاد بهتر، واز سلطنت هزار ماه بهتر، و عبادت آن بهتر از عبادت هزار ماه میباشد.در شب قدر روزی بندگان ، اجلهای آنان وسایر امور مردم از خوب و بد در آن مقدر میگردد.در شب قدر قرآن بر پیامبر و مسلمین از سوی خدا به توسط حضرت جبرایل نازل شده.دراین شب دعای کسی رد نمی شود و هر دعایی کنی حتما یقین بدان مستجاب است ، مگر دعای عاق والدین ، قطع کننده رحم نزدیک ، کسی که شراب بنوشد و کسی که دشمنی مؤمنی دردلش باشد. پیامبر اکرم ص میفرمایند: حضرت موسی ع در گفتگو با خدا عرض کرد : خدای من !  مى‏خواهم به تو نزدیک شوم ، فرمود : نزدیکی من از آن کسی است که شب قدر بیدار شود . عرض کرد: خدای من رحمت تو رامی خواهم ، فرمود : رحمت من از آن کسی است که درشب قدر به نیازمندان و زیردستان رحم کند ، عرض کرد: خدای من ! جواز عبور از صراط راخواهانم ، فرمود : آن برای کسی است که درشب قدر صدقه ای بدهد ، عرض کرد: خدای من ! از درختان بهشت و از میوه‏هایش مى‏خواهم ، فرمود: این مال کسی است که در شب قدر سبحان الله ( پاک و منزه است خدا) بگوید، گفت: خداوندا ! رهایى از جهنم را مى‏خواهم،فرمود: آن، از آن کسى است که در شب قدر استغفار و توبه کند. عرض کرد: خدای من ! رضایت تو را می خواهم ، فرمود: رضایت من از آن کسی است که دو رکعت نماز در شب قدر بخواند. فرشتگان در شب قدر فرود آمده و در زمین پخش می شوند ، بر مجالس مؤمنین گذشته ، بر آنان سلام می کنند و برای دعاهای آنها ‹‹‌ آمین ›› می گویند ، تا آنگاه که سپیده دم طلوع کند. از پیامبر اکرم ص روایت شده است که فرمودند: درهای آسمانها در شب قدر باز می شود. بنابراین بنده ای در‌آن نماز نمی خواند، مگر این که خداوند متعال در مقابل هر سجده ای درختی در بهشت برای او می نویسد که اگر سواره ، صد سال در سایه آن حرکت کند به انتهای سایه اش نمی رسد ، و در مقابل هر رکعت خانه ای از در و یاقوت و زبرجد و مروارید، و در مقابل هر آیه ای تاجی از تاجهای بهشت ، و در مقابل هر ((‌ سبحان الله )) گفتن پرنده ای از پرندگان بهشت ، و در مقابل هر نشستن درجه ای از درجات بهشت ، و در مقابل هر تشهدی بالا خانه ای از بالا خانه های بهشت ، و در مقابل هر سلام دادن ، لباسی از لباسهای بهشت برای او می نویسد. و آنگاه که سپیده صبح بدمد، خداوند از همسران مانوس که دست هیچ کس به آنان نرسیده و بهترین و زیباترین مخلوقات هستند،‌و کنیزان خوش اخلاق و خدمتکارانی جاویدان ، و بهترین پرندگان و بوهای خوش ، و نعمتهای خوب و تحفه ها و هدایا و خلعتها و کرامتها، و آنچه نفس میل دارد و دیدگان از آن لذت میبرد به او عنایت می فرماید، و شما در آن جاوید هستید. در شب قدر آخرین مراحل مشیت الهی صورت گرفته و پس از آن تغییر و تبدیلی انجام نمی شود. درشب قدر تقدیر یک ساله ما رقم میخورد. و مقدرات در آن ، تغییر نمی کند. اینشب را از آن رو (قدر) گفته اند که زمین به واسطه کثرت فرود فرشتگان در آن شب , تنگ میشود. زمین در این شب, سرشار از فرشتگانى است که تا سپیده دم , هم صدا با زمینیانبه احیاى آن شب مى پردازند و به وظایف خویش مى رسند. خداوند اعلی در قرآن کریم سوره مبارکه قدر فرموده است: قرآن در شب قدر نازل شده و فرشتگان در آن شب فرود می آیند. سپس افزوده است: شب سلامت است. و فرموده است: عمل صالح در این شب ، برابر با عمل صالح در طول هزار ماه است. فردى به امام باقر(ع) عرض کرد: مراد و مقصود از اینکه شب قدر بهتر از هزار ماه است چیست؟ حضرت فرمودند: کار شایسته از قبیل نماز و زکات، صدقات و انفاقات و، انواع خوبى ها در آن شب برتر از هر کار شایسته اى است که در مدت هزار ماه که شب قدر در آن نیست، انجام شود. در این شب همه چیز اندازه گیرى مى شود. از جمله مقدرات این شب ، سرنوشتافراد جامعه حوادث و پیش آمدها مانند جنگ زلزله پیروزى شکست سعادت و شقاوت و ... است. در این شب سرنوشت افراد و جوامع و هر آنچه با سرنوشت انسان ها ارتباط   دارد , بر اساس حکمت و مصلحت و عملکرد یکسال گذشته فرد رقم مى خورد. از حضرت امام رضا(ع) روایت شده است که: این شب را لیلة القدر نامیده اند چون آنچه مربوط به سال است از قبیل خوبى بدى زیان سود روزى معیشت و مرگ و ولادت در آن شب اندازه گیرى مى شود امام صادق ع فرمودند: در شب قدر حاجیان مشخص شده و پیشامدها و مرگ ها و روزیها و آنچه مربوط به آن سال است تا سال آینده (شب قدر دیگر) رقم میخورد; پس آن را در شب بیست و یکم و بیست سوم ماه جستجو کن. خداوند این شب را از (حدود) سی هزار شب که شب قدری در آنها وجود ندارد، برتر دانسته است. امام جواد ع میفرمایند : خداوند متعال، شب قدر را، در ابتدای آفرینش دنیا آفرید. همچنین در آن شب، نخستین پیامبر و نخستین وصی را آفرید. در قضای الهی چنان گذشت که در هر سال شبی باشد، که در آن شب، تفصیل امور و مقدرات یک ساله فرود آیددر آیات قرآن کریم ، خداوند به بیان خصوصیات این شب می‌پردازد. دارا بودن چنین خصوصیاتی موجب می‌شود که این شب اثرات خاص و منحصر به فردی را در میان تمامی شبهای سال داشته باشد. به عنوان نمونه این شب شبی «مبارک» خوانده شده است. مبارک به معنای پرخیر و برکت است و به کار بردن این تعبیر در خصوص شب قدر به این مفهوم است که این شب بلند مرتبه، گنجایش و ظرفیت خیر کثیری را دارد. نزول قرآن در این شب صورت گرفته است. همچنین به سبب خیر و برکت فراوان در این شب رحمت و مغفرت خداوند به سوی بندگان نازل می‌شود. از ابن عباس از رسول خدا(ص)روایت شده که فرمودند : وقتى شب قدر مى‏شود ملائکه‏اى که ساکن در سدرة المنتهى هستند و جبرئیل یکى از ایشان است نازل مى‏شوند، در حالى که جبرئیل به اتفاق سایر سکان نامبرده پرچم‏هایى را به همراه دارند، یک پرچم بالاى قبر من، و یکى بر بالاى بیت المقدس، و پرچمى در مسجد الحرام و پرچمى بر طور سینا نصب مى‏کنند، و هیچ مؤمن و مؤمنه‏اى در بین این نقاط نمى‏ماند مگر آنکه جبرئیل به او سلام مى‏کند، تنها کسانی که سلام به آنها نمیشود که دائم الخمر و یا معتاد به خوردن گوشت‏خوک و یا زعفران مالیدن به بدن خود باشد. امام صادق ع فرمودند : وقتى شب قدر مى‏شود امام در هنگام ولادت مستوجب روح بیشترى مى‏گردد. روح ( انسان) از جبرئیل بزرگتر است، و جبرئیل از سنخ ملائکه است، و روح از آن سنخ نیست، مگر نمى‏بینى خداى تعالى فرموده: { تنزل الملئکة و الروح} پس معلوم مى‏شود روح غیر از ملائکه است. (روح انسان از وجود خود خدا به جسم انسان دمیده شده و خدا پرستی به این دلیل در ذات همه وجود دارد و بخاطر این است که میگویند همه آدمها خوبند مگر اینکه گناهی کنند) پس امشب روح ما مهمان ویژه خداست. این شب شبنزول قرآن، شب فرود آمدنملائکهوروحنیز نام گرفته است. در این شب،مقدرات یک سال انسان‌ها و روزی‌ها، عمرها و امور دیگر مشخص می‌شود. ملائکه در این شب بر زمین فرود می‌آیند، نزدامامزمان علیه السلاممی‌روند و آنچه را برای بندگان مقدر شده بر ایشان عرضهمی‌دارند.شب‌زنده‌داری و تلاوت قرآن و مناجات و عبادت در این شب، بسیار توصیهو تأکید شده است. روایتى نیز از امام باقر(ع) وارد شده، در پاسخ به این پرسش که چرا شب قدر به وجود آمده و به عبارت دیگر فلسفه شب قدر چیست؟ ایشان مى فرمایند: اگر خداوند کارهاى مومنان را چند برابر نکند به سر حد کمال نمیرسند، اما از راه لطف کارهاى نیکوى آن ها را چند برابر مى فرماید تا کاستى هایشان جبران شود.

چه شبی ، شب قدر است ؟

بر اساس روایات مختلف احتمالا یکی از شبهای 19 و 21 و 23 و 27 و 29 ماه رمضان از شبهای قدر بوده و شب (23) برترین و مهمترین آنهاست. و کسی که می خواهد احتیاط کند باید در تمام این شب ها اعمال و احیا شب قدر را انجام دهد.  در روایات مختلف است که لیلة القدر در دهه آخر ماه ماه مبارک رمضان است و از حضرت محمدص روایت شده : « لیلة القدر را در ده شب آخر ماه مبارک رمضان و در شب های طاق جستجو کنید.»  همه اصحاب پیامبر و علما معتقدند که قدر،تا قیام قیامت، باقی است و هرسال در شبی از شبهای ماه رمضان تکرار میشود زیرا هر سال رمضان تکرار میشود پس قدر هم تکرار میشود.

 

 

 

 

 

 

 

سوال : در شب قدر بهترین کاری که میتوانم بکنم چیست؟

آمادگی برای شب قدر و دعا برای توفیق و درک آن

اگر لحظه‌ای درنگ کنیم و کمی با خود بیاندیشیم خواهیم دید که در میان 365 شب سال تنها شبی از شبها‌ست که این چنین مورد عنایت و توجه قرار گرفته و چنان اثراتی در آن انجام میشود. بنابراین با اندکی تأمل به این نتیجه خواهیم رسید که باید این فرصت را غنیمت شمرد چرا که در این شب پر‌خیر و برکت فرصتی بسیار استثنایی آن هم در ماه میهمانی خدا برای ما فراهم شده است که می‌توانیم با توجه و همتی که به کار می‌بندیم بهره بسیار زیادی از آن ببریم.  با رجوع به بیانات ائمه اطهار می‌توان از اعمال و عباداتی که مورد توصیه قرارگرفته‌اند، با خبر شد. از جمله این اعمال می‌توان به احیاء این شب و تفکر و تحصیل علم در باب مسایلی که انسان را به خدا نزدیکتر می‌گرداند اشاره کرد. مثلاً مناسب است در این شب مقداری با خود خلوت کنیم، عملکرد سال گذشته خود را مرور کنیم. اعمال و رفتار خود را در این سال زیر ذره‌بین قرار دهیم و ببینیم در سال گذشته کجا بوده و اکنون به کجا رسیده‌ایم؟  با پرداختن به این افکار می‌توانیم مقدمه استفاده بیشتر از این شب را مهیا کنیم. از خداوند تقدیر بهتری را در سال آینده طلب کنیم. از او بخواهیم که ما را در پیمودن مسیری که مورد پسند اوست کمک کند. همچنین از او که وعده آمرزش در این ماه و به خصوص در این شب به ما داده است در مورد کوتاهی‌های خود طلب مغفرت و آمرزش کنیم و تصمیم بگیریم او را بیش از پیش اطاعت کنیم.  همچنین زنده نگه داشتن یاد خداوند در دل، دستگیری از محرومان و مظلومان و دعای خیر برای سایرین نیز از جمله اعمال سفارش شده هستند.  از کارهایی که در طول سال می توان انجام داد ، دعا جهت توفیق در این شب می باشد و این که بتوانیم در این شب ، محبوبترین و پسندیده ترین کارها نزد خدا را انجام دهیم. از خدا بخواهیم اعمالمان را قبول کند و کم ما را زیاد حساب کند و بالاترین درجات را برای ما ثبت کند. و در آن دنیا اعمال این شب را بپروراند.  در این شب ، نام ما را در گروه مقربین و نزدیکانش بنویسد و شناخت ، محبت ، نزدیکی ، پناه ، رضایت و خیر خود همراه با عافیت را نصیب ما گرداند.  از خدا بخواهیم طوری از ما راضی شود که خشمی بعد از آن از ما نداشته باشد و آتش جهنم به واسطه اعمال بد خود ما بر ما نصیب نشود.  از خداوند برآورده کننده حاجات بخواهیم محبت خود و پیامبران و امامان و فرشتگان و بنده های خاصش را در دل ما بگنجاند و آنها از ما راضی باشند و اخلاق و رفتار ما مثل آنها شود و با آنها محشور شویم.  در طول امشب احیا بداریم و نخوابیم و صدقه کنار بگذاریم  و غسل کنیم و بهترین شویم و گناه نکنیم ، چون مهمان خاص خداوند هستیم. و با او مناجات و درد دل کنیم که عشق بازی حقیقی این است.  چه خوب است همیشه و بخصوص امشب زیاد فکرکنیم.  چقدر خوب است امشب قرآن با معنی و درک آن بخوانیم و عمل کنیم.  چقدر خوب است خدا از رگ گردن به من نزدیکتر است و از حال من و حرف دلم با خبر است.   چقدر خوب است خود را مقابل خدا بسیارکوچک میببینم و او بزرگتر از هرچیزی پس چه کسی رحم میکند به کوچک جز بزرگ.  امروز که خداى متعال اجازه داده است که شما زارى، تضرع و گریه کنید، دست ارادت به سوى او دراز کنید، اظهار محبت کنید، اشک صفا و محبت را از دل گرم خودتان به چشم‌هاى خودتان جارى کنید. این فرصت را مغتنم بشمارید؛ والاّ روزى هست که خداى متعال به مجرمین بفرماید: « بروید، زارى و تضرع نکنید، فایده‌اى ندارد». این فرصت، فرصت زندگى و حیات است که براى بازگشت به خدا در اختیار من و شماست و در قرآن آمده که کسانی که از این دنیا رفته اند آرزو میکنند فقط لحظه ای به این دنیا بیایند و یک کار خوب بکنند ولی آه که نمیشود ، دنیا محل عمل است نه حساب ، و آن دنیا محل حساب است نه عمل ؛  خوابیدن در شب قدر مذموم و شب‌زنده‌داری در آن مستحب است. بنابر روایات، روز قدر هم به اندازه شب قدر ارجمند است. دعا و استغفار در شب قدر،وظیفه دانسته شده است ورسولخدا صلّی الله علیه و آله و سلّمبر دعا در آن و طلب عافیت و سلامتی خود و همه از خداوند تأکید فرموده است  از رسول کریم (ص) سوال شد در شب قدر چه دعای کنیم؟ رسول خدا (ص) فرمودند: این دعا را بخوان: اللهم انک عفو کریم تحب العفو فاعف عنی » یعنی { ای بار خدایا ! تو نهایت آمرزنده و بخشنده ای و آمرزش برایت پسندیده است پس خطا های مرا عفو کن }

سفارش بر احیای شب قدر

امام صادق ع به ابوبصیر میفرمایند: در هر یک از دو شب بیست و یکم و بیست و سوم صد رکعت نماز بخوان و تا میتوانى آن دو شب را تا سپیده صبح شب زنده دارى کن و در آن دو شب غسل کن. ابوبصیر عرض کرد اگر نتوانستم ایستاده نماز بخوانم؟ فرمودند: نشسته بخوان. اگر باز هم نتوانستم؟ خوابیده بخوان. اگر باز هم نتوانستم؟ ایرادى ندارد که سر شب کمى بخوابى و باقى مانده شب را، به هر نحوى که مى توانى به عبادت بپردازى، چون در ماه رمضان، درهاى آسمان گشوده است، شیطان ها در زنجیرند و اعمال مومنان پذیرفته مى شود. (از حدیث میتوان تاثیر فراوان کارهاى انسان را بر سرنوشت او ارزیابى کرد)  حضرت علی ع میفرمایند: فاطمه س نمیگذاشت کسى از اهل خانه در شبهاىقدر به خواب رود به آنان غذاى کم مى‏داد و از روز قبل براى احیاى شب قدرآماده می شد و میفرمود: محروم کسى است که از برکات این شب محروم باشد.

 

 

 

 

تشویق به دعا برای بدست آوردن مقدرات و سرنوشت خوب

دعاهاى جوشن کبیر ، ابوحمزه ثمالى و امثال آن ها، برای خواندن در شب قدر توصیه شده که اگر با حال و توجه بخوانی، مایه انقلاب و دگرگونى روحى است. با خواندن دعا از یک طرف، با یاد آورى لطف، گذشت، کرم، رحمت و بخشش بى پایان خداى مهربان او را در کنار خویش مى بینی و نور امید در دلت روشن میشود و از دیگر سو، با یاد آوردن سختى هاى جان کندن، تنگى و فشار قبر، گرفتاریهاى عالم برزخ، حساب و کتاب فرداى قیامت، شعله هاى دردناک و سوزان دوزخ و حسابرسى دقیق در صحراى محشر، فکر گناه کردن را فراموش میکنی و گذشته خود وآنچه بوده و کرده ای را با آنچه باید انجام میدادی ، میسنجی و زیانى که در گذشته متوجهت شده است را در مییابی. پس در واقع خود انسان وارد مسیر سرنوشت خویش گشته و آن را تغییر مى دهد. گاهى براى پیمودن مسیر مقدرات خوب در شب قدر بر بال دعا و گاه بر بال عمل مى نشیند؛. بنابراین، دعا در شب هاى قدر که یک کار اختیارى است منشا اثر است و در سرنوشت ما دخالت دارد. و خداوند به فرشتگان میفرماید من تعجب میکنم از کسی که نماز میخواند و بعد از آن دعا نمیکند(از من درخواست نمیکند) و کسی بعد از نماز دعا نمیکند مگر اینکه آن مستجاب شود ، اگر صلاحش باشد در این دنیا و اگر آن دعا به صلاحش در این دنیا نباشد چندین برابر آن دعایش در آن دنیا برآورده خواهد شد پس هرچه میتوانی امشب همه و خودت را دعا کن که هرچه صلاحمان است خدا جلوی راهمان بگذارد و هرچه صلاحمان نیست از جلوی راهمان بردارد و عاقبت بخیری و سلامت و بهشت و بهترین سرانجام را از او بخواه.

عمل خوب برای تغییر مقدرات برای سال آینده

 کار و عمل خوب گذشته انسان نیز بر سرنوشت آینده اش و مقدرات امشب نقش بسزا دارد ، مانند:

-1{خوش اخلاق بودن} : از رسول اکرم ص سوال شد نزدیکترین و شبیه ترین کس به شما در این دنیا و آخرت کیست ، فرمودند: خوش برخوردترین شما با عموم مردم و نزدیکان !

-2{نیکی به پدر و مادر چه در قید حیات باشند و چه از دنیا رفته باشند و همسر و فرزند و خویشاوندان و عموم مردم} : اشتباهی که اکثر ما میکنیم همه کارهایمان را برای نتیجه گرفتن انجام میدهیم نه برای اجرای دستور خدا پس باید به همه خوبی کنیم بدون اینکه انتظار داشته باشیم آنها هم اینگونه باشند و لقمان حکیم میفرماید به دوچیز اصلا فکر نکن : برکسی خوبی کردی و کسی بر تو بدی کرد.

-3{کسب مال حلال} ، هیچ میدانی چرا بعضی مردان بی غیرت شده اند و اجازه میدهند ناموسشان با وضعیت غیر اسلامی و تحریک کننده دیگران در انظار حاضر شوند؟ از خود پرسیدی چرا خیر و برکت پول از بین رفته و زود تمام میشود؟ هرگز فکر کردی چرا در عاشورا مسلمانان دو آتشه ، امام حسین ع را کشتند؟ جواب: آفرین بخاطر خوردن مال حرام ، پس بدان هرکس از راه رشوه ، دزدی ، ندادن حق خدا به فقیران مستحق ( خمس ) ، درآمد پول از طریق ربا و نزول و احیانا گرفتن پول سود از بانکها ، ندادن بدهی و انجام ندان تعهدش به طلبکاران و خلاصه اینکه هرکاری که زحمت نکشیده باشد و با از بین بردن حق الناس بدست آید مال حرام شده و خداوند فرموده همه گناهان را میبخشم جز حق الناس را و پیامبراکرم ص میفرمایند روشنی دل و پیدا کردن حال در خوردن مال حلالی است .

-4{ خدا را همیشه ناظر دیدن برای انجام ندادن گناه در محضر او و راضی بودن به آنچه از سوی خدا به ما رسیده } : معصوم ع میفرماید : دو دسته افراد هستند که وقتی همه خلایق از قبرها برانگیخته میشوند و پریشانند و حاضرند پدر و مادر و فرزند و خواهر و برادر و همه را فدا کنند تا سختی این لحظات را نبینند و آماده رسیدگی به حساب و گرفتن نامه اعمال و گذشتن از پل صراط میشوند آن دو دسته از قبرشان مستقیما پرواز کرده و بدون حساب وارد بهشت میشوند فرشتگان بهشتی از خدا میپرسند اینان کیستند ، خطاب میرسد اینان کسانی اند که 1- حیا داشتند در خلوت یعنی خدا را همیشه در کنار خود میدیده و از او شرم میکردند و میگفتند اگر کسی نمیبیند که من گناه میکنم خدا که همیشه مرا میبیند 2- هر حادثه و اتفاقی چه خوب و چه بد برایشان اتفاق می افتاد میگفتند الحمدالله (خدایا شکرت)

5-  خواندن با معنی قرآن و عمل کردن به آن : در روز قیامت هنگامی که همه آماده گرفتن نامه اعمالشان هستند شخصیتی نورانی که همه آسمانها و زمین را نورانی میکند از همه عبور میکند و بالاتر از همه و امامان و پیامبران در کنار خدا قرار میگیرد همه میپرسند او کیست خطاب میرسد این قرآن است و قرآن در آنجا میفرماید هرکس به من عمل کرده و اهل قرآن بوده است بدون حساب وارد بهشت شود.

6-  متاهل بودن  : بعد از اسلام آوردن هر شخص واجب ترین کار ازدواج است

نکوهش بهره نبردن از شب قدر

پیامبرگرامى ص فرمودند: از خداوند به دور باد و نفرین بر کسى که به شب قدر برسد و زنده باشد، اما آمرزیده نشود. با این حدیث نقش انسان در تعیین سرنوشت خود واضح تر مى گردد و معلوم میشود که بدبختى و شقاوت مقدر در شب قدر، نتیجه کار خود بندگان است. پیامبرص فرمودند: ماه مبارک به شما رو آورده است. و در این ماه شبى است که برتر از هزار ماه است ؛ هر کس از فیض شب قدر محروم گردد، از تمام خیرات بى نصیب مانده است. و محروم نمى ماند از برکات شب قدر، مگر کسى که خویشتن را محروم کرده است. در روایات، بعضى از گناهان را مانع بهره بردارى گناهکار از شب قدر دانسته اند، از جمله آن کارها میخوارگى ، آزار پدر و مادر ، ندادن حق الناس و ....

حضرت محمد (ص ) در شب قدر چه کارهایی انجام می دادند ؟

 رسول الله ص در دهه آخر رمضان چنان به ذکر و عبادت توجه خاص میفرمودند که در ایام دیگر نمیفرمودند رسول اکرم ص در این شب بیش از پیش به سجده و قیام و ذکر و تسبیح مشغول بودند و همه را ترغیب به اینکارها مینمودند و میفرمودند: هنگامیکه لیلةالقدر می آید پس جبرئیل امین با جمع کثیری از ملائکه به زمین فرود می آیند و برای آن بنده دعای رحمت و مغفرت میکنند که ایستاده و نشسته به ذکر و عبادت خداوند مشغول میباشد. از پیامبر(ص) سوال شد: اگر شب قدر را دریابم از خدا چه چیزى را مسئلت کنیم؟ فرمودند: عافیت و سلامتی را  حضرت علی ع میفرمایند: هرگاه دو تن از اصحاب نزد پیامبر ص بودند وآن حضرت سوره انا انزلناه را با خشوع و گریه تلاوت می کردند،میگفتند: یا پیامبر چقدر در برابر این سوره حساسی؟ می فرمود: این حساسیت برای چیزی است که چشمانم دیده است و جانم نیوشیده است. و پس از من، جان این مرد (اشاره به علی) خواهد نیوشید.میپرسیدند: تو چه دیده ای، و او چه خواهد دید؟ پیامبر ص در پاسخ آنها روی خاک نوشت: تنزل الملائکه والروح فیها باذن ربهم من کل امر. در شب قدر فرشتگان و روح، به اذن خدا، هر امری و تقدیری را فرود می آورند. آنگاه فرمودند:پس از اینکه خدای متعال فرموده است: من کل امر،(هر امری)، آیا چیز دیگری باقی خواهد ماند؟میگفتند: نه. پیامبر اکرم ص فرمود: یکیاز بنیاسرائیللباس جنگ پوشید و هزار ماه (هشتاد سال) از تن بیرون نیاورد و پیوستهمشغول یا آماده جهاد فی سبیل الله بود. یاران پیامبر تعجب کردند و آرزو کردند چنین فضیلت و افتخاری برای آنها نیز میسر شود؛ در این هنگام بود که سوره قدر نازل شد و بیان شد که شب قدر از هزار ماه عبادت و جهاد برتر است.

حضرت علی (ع ) دو شب قدر

حضرت علی ع میفرمایند: مرا در شب قدر، همه ساله، نیرویی افزون رسد. و این در فرزندانم که نگهبانان دینند، چنان آمدن شب و روز، تا قیامت باقی است. امام صادق ع به نقل از پدر خویش گوید: هنگامی که حضرت علی ع سوره "انا انزلناه" را می خواند، و فرزندانش، حسن و حسین، در نزد او بودند. حسین به پدرش عرض کرد: ای پدر، وقتی تو این سوره را می خوانی، شیرینی و حلاوت دیگری از آن حس می شود؟ علی ع فرمود: ای فرزند پیامبر و ای فرزند من! من از این سوره چیزی می دانم که تو (اکنون) نمی دانی. چون این سوره فرود آمد، جد تو پیامبر ص مرا خواست. وقتی نزد او رفتم، سوره را خواند، آنگاه دست خویش را به روی شانه راست من نهاد و فرمود: ای برادر و وصی من، و ای ولی امت من پس از من، و ای جنگنده بی امان با دشمنان من این سوره، پس از من، از آن تو است، و پس از تو، از آن دو فرزند تو است. جبرئیل که در میان فرشتگان او برادر من است حوادث یک سال امت مرا (در شب قدر) به من خبر می دهد. پس از من این اخبار را به تو خواهد داد. و این سوره، در قلب تو، و در قلب اوصیای تو، همواره، نوری تابناک خواهد افشاند، تا به هنگام طلوع سپیده دمان ظهور قائم.

شب قدر و حضرت فاطمه (س )

  پیامبر اکرم ص میفرمایند که: شیاطین در این ماه به زنجیر کشیده می‌شوند تا مردم به راحتی بتوانند با مصون ماندن از گزند و آسیب و ضرر آنان، آماده درک شب قدر شوند و فاطمه را بشناسند! اوج این مشابهت فاطمه و شب قدر در شب بودن آن است. شب تاریک است و اگر نوری در آن نباشد، هرچه و هر که از دیدها و دیده‌ها مخفی می‌ماند. مگر نه دنیا شب است و آخرت روز، پس باید قبل از قیامت در شب تیره، قیامتی کوتاه را در درک فاطمه به تماشا نشست! فاطمه شب است و شب هم تاریک و قدر او مثل شب تاریک، اما او زهرا و زهره است و طبق حدیث صحیح، نور آسمان‌ها و زمین از نور وجودی او نشأت گرفته است. و طبق حدیث کسا آسمان‌ها و زمین و هر ماهی که به دور خورشیدی در گردش است و هر رودی که در زمین جاری است و هر خورشیدی که بر عالمی نورافشانی می‌کند، همه و همه به یمن وجودی حضرتش که قائمه فیض هستی است، وجود یافته‌اند! امام صادق ع فرمودند: مادرم فاطمه س همواره دو رکعت نماز را میخواند که جبرئیل به اوآموخته بود، در رکعت اول آن پس از حمد صدبار سوره قدر و در رکعت دوم پس از حمد صدبار سوره توحید را مى‏خوانى، و پس از سلام نماز تسبیحات را

 

صاحب شب قدر کیست ؟

خداوند فرموده است: در این شب، هر کاری استوار و با حکمت، معین می شود و چگونه چیزی استوار و با حکمت تواند بود مگر آنچه به طور مشخص برنامه ریزی و تعیین شده باشد؟ و بدینگونه این آیات همه دلالت دارد بر استمرار وجود حجت خدا در زمین. و اکنون، حجت خدا در زمین و واسطه فیض و ولی مطلق صاحب اسرار خدایی در این جهان ، امام موعود، قطب دوران، روح جهان، حقیقت زمان، و عدل قرآن، حضرت حجت بن الحسن المهدی است صلوات الله و سلامه علیه و او خود صاحب شب قدر است وآستان اعلای او، محل فرود آمدن روح و فرشتگان است در شب قدر در حدیث است که: مردمان، در شب قدر، در حال نمازند و دعا و مسئلت کردن از درگاه خدا و صاحب این امر سرگرم است به کار فرشتگانی که نزد او فرود می آیند و مقدرات و امور و پرونده حوادث سال را پیش او می آورند فرشتگان در شب قدر مقدرات یک ساله را به نزد "ولی مطلق زمان" می آورند، و بر او عرضه می دارند و به او تسلیم می کنند. این واقعیت، همواره، بوده است و خواهد بود. در روزگار پیامبر اکرم، محل نزول فرشتگان شب قدر، آستان محمدمصطفی ص بوده است.

نتیجه بعضی از اعمال در شب قدر

1- نماز  : پیامبر گرامی ص فرمودند: کسى که از اول تا آخر ماه مبارک، در نماز با حضور قلب حاضر شود، بهره اى از شب قدر نصیبش شده است و چه خوب است این نماز با جماعت باشد 2-  افطارى دادن با مال حلال   : پیامبر اکرم ص فرمودند: کسى که با مالى که از راه حلال به دست آورده، روزه دارى را افطار دهد، در تمام شب هاى رمضان فرشتگان بر او درود فرستند و جبرئیل در شب قدر با وى مصافحه کند، نشانه مصافحه جبرئیل آن است که دل مصافحه شونده نرم و اشکش جارى میشود. 3-   صدقه  : امام زین العابدین ع در هر روز ماه مبارک یک درهم صدقه میدادند، آنگاه میفرمودند: شاید با این کار، شب قدر را دریابم و از آن بهره گیرم. شبى رسول خدا ص از نماز عشا فارغ شد، مردى از میان صفوف برخاست و گفت: اى مهاجران و انصار، مردى غریبم و بر هیچ چیز قدرت ندارم. مرا طعامى دهید. رسول خدا گفت: اى فقیر، ذکر غریب مکن که دل مرا اندوهگین ساختى. بعد از آن فرمودند: غریبان چهار قسمند: 1- مسجدى که در میان قومى باشد که در آنجا نروند و نماز نخوانند.2- مصحفى و قرآنى که در خانه اى باشد و مردم آن خانه از آن تلاوت نکنند.3- عالمى که در میان جماعتى باشد و ایشان تفقد وى نکنند و از او مسایل دینى سوال نکنند.4- اسیران اهل اسلام که در میان کفار باشند، سپس فرمودند: کیست که موونه و غذاى این مرد را کفایت کند تا در فردوس اعلا خدا او را جاى دهد؟ حضرت على(ع) برخاست و دست سائل را گرفت و به حجره فاطمه زهرا(س) رفت و گفت: اى دختر رسول خدا، در کار این میهمان نظرى کن. حضرت زهرا فرمود: در خانه طعام اندکى موجود است و حسن و حسین گرسنه اند و شما روزه دارید و آن طعام یک نفر را بیشتر کفایت نمى کند. على(ع) فرمود: آن را حاضر کن. فاطمه(س) طعام را پیش آورد. حضرت امیر آن طعام را پیش میهمان نهاد و با خود گفت که اگر من از این طعام بخورم میهمان را کافى نباشد و اگر نخورم سبب خجالت میهمان شود، پس دست دراز کرد به سوى چراغ و چنان نشان داد که چراغ را اصلاح مى کنم و آن را خاموش کرد و فاطمه(س) را گفت در روشن کردن چراغ دیگر تعلل کن تا میهمان از خوردن غذا فارغ شود و خود حضرت دهان را مى جنباند تا مهمان تصور کند که على غذا مى خورد. و چون میهمان از غذا خوردن فارغ شد فاطمه(س) چراغ را آورد و طعام همچنان برجاى بود. امیرالمومنین فرمود: اى فقیر، چرا طعام خود را نخوردى؟ گفت: سیر شدم؛ پس على(ع) و فاطمه(س) و حسن(ع) و حسین(ع) و فضه و همسایگان از آن طعام خوردند و هنوز باقى بود. 4-   شب زنده دارى  : حضرت رسول ص فرمودند: کسى که شب قدر را شب زنده دارى کند، تا شب قدر آینده، عذاب دوزخ از او دور گردد. 5-    غسل و شب زنده دارى  : امام موسى بن جعفر(ع) فرمودند: کسى که در شب قدر غسل کرده و تا سپیده صبح شب زنده دارى کند، گناهانش آمرزیده مى شود.