چهل حدیث روزه

1-پایه‏هاى اسلام‏

2-فلسفه روزه‏

3-روزه آزمون اخلاص‏

4-روزه یاد آور قیامت‏

5-روزه زکات بدن‏

6-روزه سپر آتش‏

7-اهمیت روزه‏

8-روزه نفس‏

9-روزه واقعى‏

10-برترین روزه‏

11-روزه چشم و گوش‏

12-روزه اعضا و جوارح‏

13-روزه ناقص‏

14-روزه بى ارزش‏

15-روزه و صبر

16-روزه و صدقه‏

17-پاداش روزه‏

18-جرعه نوشان بهشت‏

19-خوشا بحال روزه داران‏

20-مژده به روزه‏داران‏

21-شادى روزه دار

22-بهشت و باب روزه‏دارن‏

23-دعاى روزه‏داران‏

24-بهار مومنان‏

25-روزه مستحبى‏

26-روزه ماه رجب‏

27-روزه ماه شعبان‏

28-افطارى دادن(1)

29-افطارى دادن (2)

30-روزه خوارى‏

31-رمضان ماه خدا

32-رمضان ماه رحمت‏

33-فضیلت ماه رمضان‏

34-اهمیت ماه رمضان‏

35-قرآن و ماه رمضان‏

36-شب سرنوشت‏ساز

37-برترى شب قدر

38-تقدیر اعمال‏

39-احیاء شب قدر

40-زکات فطره‏

 

 

1-پایه‏هاى اسلام

 

قال الباقر علیه السلام:

 

بنى الاسلام على خمسة اشیاء، على الصلوة و الزکاة و الحج و الصوم و الولایه.

 

امام باقر علیه السلام فرمود:

 

اسلام بر پنج چیز استوار است، برنماز و زکات حج و روزه و ولایت (رهبرى اسلامى).فروع کافى، ج 4 ص 62، ح 1

 

 

2-فلسفه روزه

 

قال الصادق علیه السلام:

 

انما فرض الله الصیام لیستوى به الغنى و الفقیر.

 

امام صادق علیه السلام فرمود:

 

خداوند روزه را واجب کرده تا بدین وسیله دارا و ندار (غنى و فقیر) مساوى گردند.

 

من لا یحضره الفقیه، ج 2 ص 43، ح 1

 

 

3-روزه آزمون اخلاص

 

قال امیرالمومنین علیه السلام:

 

فرض الله ... الصیام ابتلاء لاخلاص الخلق‏امام على علیه السلام فرمود:

 

خداوند روزه را واجب کرد تا به وسیله آن اخلاص خلق را بیازماید.

 

نهج البلاغه، حکمت 252

 

 

4-روزه یاد آور قیامت

 

قال الرضا علیه السلام:

 

انما امروا بالصوم لکى یعرفوا الم الجوع و العطش فیستدلوا على فقر الاخر.

 

امام رضا علیه السلام فرمود:

 

مردم به انجام روزه امر شده‏اند تا درد گرسنگى و تشنگى را بفهمند و به واسطه آن فقر و بیچارگى آخرت را بیابند.

 

وسائل الشیعه، ج 4 ص 4 ح 5 علل الشرایع، ص 10

 

 

5-روزه زکات بدن

 

قال رسول الله صلى الله علیه و آله لکل شیئى زکاة و زکاة الابدان الصیام.

 

رسول خدا صلى الله علیه و آله فرمود:

 

براى هر چیزى زکاتى است و زکات بدنها روزه است.

 

الکافى، ج 4، ص 62، ح 3

 

 

6-روزه سپر آتش

 

قال رسول الله صلى الله علیه و آله:

 

الصوم جنة من النار.

 

رسول خدا صلى الله علیه و آله فرمود:

 

روزه سپر آتش (جهنم) است. «یعنى بواسطه روزه گرفتن انسان از آتش جهنم در امان خواهد بود

 

الکافى، ج 4 ص 162

 

 

7-اهمیت روزه

 

الصوم فى الحر جهاد.

 

رسول خدا صلى الله علیه و آله فرمود:

 

روزه گرفتن در گرما، جهاد است.

 

بحار الانوار، ج 96، ص 257

 

 

8-روزه نفس

 

قال امیرالمومنین علیه السلام

 

صوم النفس عن لذات الدنیا انفع الصیام.

 

امیرالمومنان على علیه السلام فرمود:

 

روزه نفس از لذتهاى دنیوى سودمندترین روزه‏هاست.

 

غرر الحکم، ج 1 ص 416 ح 64

 

 

9-روزه واقعى

 

قال امیرالمومنین علیه السلام

 

الصیام اجتناب المحارم کما یمتنع الرجل من الطعام و الشراب.

 

امام على علیه السلام فرمود:

 

روزه پرهیز از حرامها است همچنانکه شخص از خوردنى و نوشیدنى پرهیز مى‏کند.

 

بحار ج 93 ص 249

 

 

10-برترین روزه

 

قال امیرالمومنین علیه السلام

 

صوم القلب خیر من صیام اللسان و صوم اللسان خیر من صیام البطن.

 

امام على علیه السلام فرمود:

 

روزه قلب بهتر از روزه زبان است و روزه زبان بهتر از روزه شکم است.

 

غرر الحکم، ج 1، ص 417، ح 80

 

 

11-روزه چشم و گوش

 

قال الصادق علیه السلام

 

اذا صمت فلیصم سمعک و بصرک و شعرک و جلدک.

 

امام صادق علیه السلام فرمود:

 

آنگاه که روزه مى‏گیرى باید چشم و گوش و مو و پوست تو هم روزه‏دار باشند.«یعنى از گناهان پرهیز کند

 

الکافى ج 4 ص 87، ح 1

 

 

12-روزه اعضا و جوارح

 

عن فاطمه الزهرا سلام الله علیها

 

ما یصنع الصائم بصیامه اذا لم یصن لسانه و سمعه و بصره و جوارحه.

 

حضرت زهرا علیها السلام فرمود:

 

روزه‏دارى که زبان و گوش و چشم و جوارح خود را حفظ نکرده روزه‏اش به چه کارش خواهد آمد.

 

بحار، ج 93 ص 295

 

 

13-روزه ناقص

 

قال الباقر علیه السلام

 

لا صیام لمن عصى الامام و لا صیام لعبد ابق حتى یرجع و لا صیام لامراة ناشزة حتى تتوب و لاصیام لولد عاق حتى یبر.

 

امام باقر علیه السلام فرمود:

 

روزه این افراد کامل نیست:

 

1 - کسى که امام (رهبر) را نافرمانى کند.

 

2 - بنده فرارى تا زمانى که برگردد.

 

3 - زنى که اطاعت‏شوهر نکرده تا اینکه توبه کند.

 

4 - فرزندى که نافرمان شده تا اینکه فرمانبردار شود.

 

بحار الانوار ج 93، ص 295.

 

 

14-روزه بى ارزش

 

قال امیرالمومنین علیه السلام

 

کم من صائم لیس له من صیامه الا الجوع و الظما و کم من قائم لیس له من قیامه الا السهر و العناء.

 

امام على علیه السلام فرمود:

 

چه بسا روزه‏دارى که از روزه‏اش جز گرسنگى و تشنگى بهره‏اى ندارد و چه بسا شب زنده‏دارى که از نمازش جز بیخوابى و سختى سودى نمى‏برد.

 

نهج البلاغه، حکمت 145

 

 

15-روزه و صبر

 

عن الصادق علیه السلام فى قول الله عزوجل

 

«واستعینوا بالصبر و الصلوة‏»

 

قال: الصبر الصوم.

 

امام صادق علیه السلام فرمود: خداوند عزو جل که فرموده است: از صبر و نماز کمک بگیرید، صبر، روزه است.

 

وسائل الشیعه، ج 7 ص 298، ح 3

 

 

16-روزه و صدقه

 

قال الصادق علیه السلام

 

صدقه درهم افضل من صیام یوم.

 

امام صادق علیه السلام فرمود

 

یک درهم صدقه دادن از یک روز روزه مستحبى برتر و والاتر است.

 

وسائل الشیعه، ج 7 ص 218، ح 6

 

 

17-پاداش روزه

 

قال رسول الله صلى الله علیه و آله: قال الله تعالى

 

الصوم لى و انا اجزى به

 

رسول خدا فرمود خداى تعالى فرموده است:

 

روزه براى من است و من پاداش آن را مى‏دهم.

 

وسائل الشیعه ج 7 ص 294، ح 15 و 16 ; 27 و 30

 

 

18-جرعه نوشان بهشت

 

قال رسول الله صلى الله علیه و آله

 

من منعه الصوم من طعام یشتهیه کان حقا على الله ان یطعمه من طعام الجنة و یسقیه من شرابها.

 

رسول خدا صلى الله علیه و آله فرمود:

 

کسى که روزه او را از غذاهاى مورد علاقه‏اش باز دارد برخداست که به او از غذاهاى بهشتى بخورانند و از شرابهاى بهشتى به او بنوشاند.

 

بحار الانوار ج 93 ص 331

 

 

19-خوشا بحال روزه داران

 

قال رسول الله صلى الله علیه و آله

 

طوبى لمن ظما او جاع لله اولئک الذین یشبعون یوم القیامة

 

رسول خدا صلى الله علیه و آله فرمود:

 

خوشا بحال کسانى که براى خدا گرسنه و تشنه شده‏اند اینان در روز قیامت‏سیر مى‏شوند.

 

وسائل الشیعه، ج 7 ص 299، ح‏2.

 

 

20-مژده به روزه‏داران

 

قال الصادق علیه السلام

 

من صام لله عزوجل یوما فى شدة الحر فاصابه ظما و کل الله به الف ملک یمسحون وجهه و یبشرونه حتى اذا افطر.

 

امام صادق علیه السلام فرمود:

 

هر کس که در روز بسیار گرم براى خدا روزه بگیرد و تشنه شود خداوند هزار فرشته را مى‏گمارد تا دست‏به چهره او بکشند و او را بشارت دهند تا هنگامى که افطار کند.

 

الکافى، ج 4 ص 64 ح 8; بحار الانوار ج 93 ص 247

 

 

21-شادى روزه دار

 

قال الصادق علیه السلام

 

للصائم فرحتان فرحة عند افطاره و فرحة عند لقاء ربه

 

امام صادق علیه السلام فرمود:

 

براى روزه دار دو سرور و خوشحالى است:

 

1 - هنگام افطار 2 - هنگام لقاء پروردگار (وقت مردن و در قیامت)

 

وسائل الشیعه، ج 7 ص 290 و 294 ح‏6 و 26.

 

 

22-بهشت و باب روزه‏دارن

 

قال رسول الله صلى الله علیه و آله

 

ان للجنة بابا یدعى الریان لا یدخل منه الا الصائمون.

 

رسول خدا صلى الله علیه و آله فرمود:

 

براى بهشت درى است‏بنام (ریان) که از آن فقط روزه داران وارد مى‏شوند.

 

وسائل الشیعه، ج 7 ص 295، ح‏31.

 

معانى الاخبار ص 116

 

 

23-دعاى روزه‏داران

 

قال الکاظم (علیه السلام)

 

دعوة الصائم تستجاب عند افطاره

 

امام کاظم (علیه السلام) فرمود:

 

دعاى شخص روزه‏دار هنگام افطار مستجاب مى‏شود.

 

بحار الانوار ج 92 ص 255 ح 33.

 

 

24-بهار مومنان

 

قال رسول الله (صلى الله علیه و آله)

 

الشتاء ربیع المومن یطول فیه لیله فیستعین به على قیامه و یقصر فیه نهاره فیستعین به على صیامه.

 

رسول خدا (صلى الله علیه و آله) فرمود:

 

زمستان بهار مومن است از شبهاى طولانى‏اش براى شب زنده‏دارى واز روزهاى کوتاهش براى روزه دارى بهره مى‏گیرد.

 

وسائل الشیعه، ج 7 ص 302، ح 3.

 

 

25-روزه مستحبى

 

قال الصادق (علیه السلام)

 

من جاء بالحسنة فله عشر امثالها من ذلک صیام ثلاثة ایام من کل شهر.

 

امام صادق علیه السلام فرمود:

 

هر کس کار نیکى انجام دهد ده برابر آن پاداش دارد و از جمله آنها سه روز روزه در هر ماه است.

 

وسائل الشیعه، ج 7، ص 313، ح 33

 

 

26-روزه ماه رجب

 

قال الکاظم (علیه السلام)

 

رجب نهر فى الجنه اشد بیاضا من اللبن و احلى من العسل فمن صام یوما من رجب سقاه الله من ذلک النهر.

 

امام کاظم (علیه السلام) فرمود:

 

رجب نام نهرى است در بهشت از شیر سفیدتر و از عسل شیرین‏تر هرکس یک روز از ماه رجب را روزه بگیرد خداوند از آن نهر به او مى‏نوشاند.

 

من لا یحضره الفقیه ج 2 ص 56 ح 2

 

وسائل الشیعه ج 7 ص 350 ح 3

 

 

27-روزه ماه شعبان

 

من صام ثلاثة ایام من اخر شعبان و وصلها بشهر رمضان کتب الله له صوم شهرین متتابعین.

 

امام صادق (علیه السلام) فرمود:

 

هر کس سه روز آخر ماه شعبان را روزه بگیرد و به روزه ماه رمضان وصل کند خداوند ثواب روزه دو ماه پى در پى را برایش محسوب مى‏کند.

 

وسائل الشیعه ج 7 ص 375،ح 22

 

 

28-افطارى دادن(1)

 

قال الصادق (علیه السلام)

 

من فطر صائما فله مثل اجره

 

امام صادق (علیه السلام) فرمود:

 

هر کس روزه دارى را افطار دهد، براى او هم مثل اجر روزه دار است.

 

الکافى، ج 4 ص 68، ح 1

 

 

29-افطارى دادن (2)

 

قال الکاظم (علیه السلام)

 

فطرک اخاک الصائم خیر من صیامک.

 

امام کاظم (علیه السلام) فرمود:

 

افطارى دادن به برادر روزه دارت از گرفتن روزه (مستحبى) بهتر است.

 

الکافى، ج 4 ص 68، ح 2

 

 

30-روزه خوارى

 

قال الصادق (علیه السلام)

 

من افطر یوما من شهر رمضان خرج روح الایمان منه

 

امام صادق (علیه السلام)فرمود:

 

هر کس یک روز ماه رمضان را (بدون عذر)، بخورد - روح ایمان از او جدا مى‏شود

 

وسائل الشیعه، ج 7 ص 181، ح 4 و 5

 

من لا یحضره الفقیه ج 2 ص 73، ح 9

 

 

31-رمضان ماه خدا

 

قال امیرالمومنین

 

شهر رمضان شهر الله و شعبان شهر رسول الله و رجب شهرى

 

امام على (علیه السلام) فرمود:

 

رمضان ماه خدا و شعبان ماه رسول خدا و رجب ماه من است.

 

وسائل الشیعه، ج 7 ص 266، ح 23.

 

 

32-رمضان ماه رحمت

 

قال رسول الله (صلى الله علیه و آله)

 

... و هو شهر اوله رحمة و اوسطه مغفرة و اخره عتق من النار.

 

رسول خدا (صلى الله علیه و آله) فرمود:

 

رمضان ماهى است که ابتدایش رحمت است و میانه‏اش مغفرت و پایانش آزادى از آتش جهنم.

 

بحار الانوار، ج 93، ص 342

 

 

33-فضیلت ماه رمضان

 

قال رسول الله (صلى الله علیه و آله)

 

ان ابواب السماء تفتح فى اول لیلة من شهر رمضان و لا تغلق الى اخر لیلة منه

 

رسول خدا (صلى الله علیه و آله) فرمود:

 

درهاى آسمان در اولین شب ماه رمضان گشوده مى‏شود و تا آخرین شب آن بسته نخواهد شد.

 

بحار الانوار، ج 93، ص 344

 

 

34-اهمیت ماه رمضان

 

قال رسول الله (صلى الله علیه و آله)

 

لو یعلم العبد ما فى رمضان لود ان یکون رمضان السنة

 

رسول خدا (صلى الله علیه و آله) فرمود:

 

اگر بنده «خدا» مى‏دانست که در ماه رمضان چیست [چه برکتى وجود دارد] دوست مى‏داشت که تمام سال، رمضان باشد.

 

بحار الانوار، ج 93، ص 346

 

 

35-قرآن و ماه رمضان

 

قال الرضا (علیه السلام)

 

من قرا فى شهر رمضان ایة من کتاب الله کان کمن ختم القران فى غیره من الشهور.

 

امام رضا (علیه السلام) فرمود:

 

هر کس ماه رمضان یک آیه از کتاب خدا را قرائت کند مثل اینست که درماههاى دیگر تمام قرآن را بخواند.

 

بحار الانوار ج 93، ص 346

 

 

36-شب سرنوشت‏ساز

 

قال الصادق (علیه السلام)

 

راس السنة لیلة القدر یکتب فیها ما یکون من السنة الى السنة.

 

امام صادق (علیه السلام) فرمود:

 

آغاز سال (حساب اعمال) شب قدر است. در آن شب برنامه سال آینده نوشته مى‏شود.

 

وسائل الشیعه، ج 7 ص 258 ح 8

 

 

37-برترى شب قدر

 

قیل لابى عبد الله (علیه السلام)

 

کیف تکون لیلة القدر خیرا من الف شهر؟ قال: العمل الصالح فیها خیر من العمل فى الف شهر لیس فیها لیلة القدر.

 

از امام صادق (علیه السلام) سوال شد:

 

چگونه شب قدر از هزار ماه بهتر است؟

 

حضرت فرمود: کار نیک در آن شب از کار در هزار ماه که در آنها شب قدر نباشد بهتر است.

 

وسائل الشیعه، ج 7 ص 256، ح 2

 

 

38-تقدیر اعمال

 

قال الصادق (علیه السلام)

 

التقدیر فى لیلة تسعة عشر و الابرام فى لیلة احدى و عشرین و الامضاء فى لیلة ثلاث و عشرین.

 

امام صادق (علیه السلام) فرمود:

 

برآورد اعمال در شب نوزدهم انجام مى‏گیرد و تصویب آن در شب بیست ویکم و تنفیذ آن در شب بیست‏سوم.

 

وسائل الشیعه، ج 7 ص 259

 

 

39-احیاء شب قدر

 

عن فضیل بن یسار قال:

 

کان ابو جعفر (علیه السلام) اذا کان لیلة احدى و عشرین و لیلة ثلاث و عشرین اخذ فى الدعا حتى یزول اللیل فاذا زال اللیل صلى.

 

فضیل بن یسار گوید:

 

امام باقر (علیه السلام) در شب بیست و یکم و بیست‏سوم ماه رمضان مشغول دعا مى‏شد تا شب بسر آید و آنگاه که شب به پایان مى‏رسید نماز صبح را مى‏خواند.

 

وسائل الشیعه، ج 7، ص 260، ح 4

 

 

40-زکات فطره

 

قال الصادق (علیه السلام)

 

ان من تمام الصوم اعطاء الزکاة یعنى الفطرة کما ان الصلوة على النبى (صلى الله علیه و آله) من تمام الصلوة.

 

امام صادق (علیه السلام) فرمود:

 

تکمیل روزه به پرداخت زکاة یعنى فطره است، همچنان که صلوات بر پیامبر (صلى الله علیه و آله) کمال نماز است.

 

وسائل الشیعه، ج 6 ص 221، ح 5